Social Icons

របាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ



របាំ ​គឺ​ជា​ល្បែង​ដែល​មាន​ភ្លេង​ ឬ​ចម្រៀង​ និង​ការ​រាំ​លេង​កំសាន្ត។ ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​ជា​ប្រទេស​ដែលសម្បូរណ៍​​របាំ​ជាច្រើន​ក្បាច់​ច្រើន​យ៉ាង ហើយ​ត្រូវ​គេ​បាន​ចែក​ចេញ​ជា​បី​ប្រភេទ​ធំៗដែល​មាន​ដូចជា របាំ​ប្រពៃ​ណី របាំ​ក្បាច់​បុរាណ នង​របាំ​ប្រជាប្រិយ។ នៅ​ក្នុង​អត្ថ​បទ​នេះ គំនិត​សូម​ដកស្រង់​ និង​បិរយាយ​អំពី​តែ​របាំ​ក្បាច់​បុរាណ​ខ្មែរ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។
ក- ឥទ្ធិពល : របាំ ​ខ្មែរ​បុរាណ​មាន​ឥទ្ធិពល​ពី​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​ផង និង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ផង។ ប៉ុន្តែសិល្បៈរបាំ​ខ្មែរ​មាន​កំណើង​មុនសតវ្សទី១​មក​ម៉្លេះ ព្រោះ​ថា​មុន​ពេលដែល​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​ និង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ចូល​មក​ដល់​ប្រទេស​យើង ខ្មែរ​យើង​មាន​ជំនឿ​លើ​អារក្ស​អ្នកតារួច​ទៅ​ហើយ​ដោម​មាន​ពិធី​បន់​ស្រន់​សែន ​ព្រេន​ផ្សេងៗ ទៅ​តាម​តំបន់​នានា​នៃ​ដែល​ដី​កម្ពុជរដ្ឋ។
ឧទាហរណ៍ ដូចជា​ភ្លេង​អារក្ស និង​រាំ​ថ្វាយអារក្ស​ជា​ដើម។ មកដល់​សតវត្ស​ទី​៤ និង​ទី​៥ សិល្បៈ​ឥណ្ឌា​បាន​ហូរ​ចូលមក​មុន​គេ ស្របពេល​នោះ ក៏​មាន​អរិយធម៌ប្រទេស​ចិន​ហូរ​ចូល​មក​ដែលរ​ តែ​ពុំ​មាន​របាំ​ទេ។
ខ-ទស្សនៈរបាំ​បុរាណ: ដំបូង របាំ​ខ្មែរ​ជា​សិល្បៈ​បំរើ​សាសនានិង​ជំនឿ​លើ​អាទិទេព ដែល​ជា​អច្ឆរិយៈ​បុគ្គល​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​អាស្រ័យ​ការ​វិវឌ្ឍន៍​របស់​សង្គម​ មនុស្ស​អច្ឆរិយៈ និង​លោក​កិយ​សច្ចៈ ជំនឿ​សាសនា បាន​ចាក់​ស្រេះ​លាយ​ឡំគ្នា។ របាំ​បុរាណ​ចែក​ចេញ​ជា​បី​ផ្នែក​ទៀត​គឺ៖
-របាំ​បម្រើ​អោយ​ផ្លូវ​អារម្មណ៍ចិត្ត​នៅ​ក្នុង​ជំនឿ
-របាំ​ត្រាប​តាមសក្មភាព​សត្វ : របាំ​ក្ងោក របាំ​ព្រាប ។ល។
-របាំ​រឿង ឬ​ល្ខោន​បុរាណ​ដែល​ជា​មធ្យោបាយ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ សាសនា​ដូច​ជា​រឿង​រៀម​កេរ្តិ៍ជា​ដើម។
គ- ចរិតរបាំ​បុរាណ:
-​ចរិត​ជាតិ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ពី​អ្វីៗ ដែល​ជា​លក្ខណៈ​ផ្ទាល់​របស់​ជាតិ។
-ចរិតគំនិត​ជា​ចរិត​ស៊ី​ជម្រៅ​នៅ​ក្នុង​គំនិត​ស្មារតី ដោយ​ធ្វើ​ការ​តស៊ូ​តាម​រយៈ​អាវុធ​បញ្ញា។
-​ ចរិត​ស្លូត​បូត​សុភាព​រាបសា​ទន់​ភ្លន់ សម​ជា​អ្នក​ស្វែង​រក​សេចក្តី​សុខ​សន្តិ​ភាព​ជូន​មនុស្ស​ជាតិ។
ឃ- សោភ័ណ​របាំ​បុរាណ:
-​ក្បាច់​រាំ​មាន​៤៥០០​ក្បាច់​សុក្រឹត។
-​សំលៀក​បំពាក់​តុប​តែង​កាយ​តួ​សំដែង។
-​មនោសញ្ចេត​នា​ ទឹក​មុខ​សំដែង​តាម​ក្បាច់…។
-សម្ភារៈ​ តុបតែង​មាន​ម្កុដ កង​ដៃ កង​ជើង…។
-​ការតុប​តែង​ឆាក(ជាគ្រឿង​បន្ទាប់​បន្សំ​ពុំ​សូវ​សំខាន់)។
ង-តួសំដែង:
តួសំដែង​ភាគច្រើន​ជា​នារី​ភេទ បុរស​មាន​ភាគ​តិចណាស់ ហើយ​បើមាន​គឺ​ដើរ​តួស្វា ឬ​តួ​ត្លុក។
ច-ផ្នែក​ខាង​ភ្លេង:
​គឺ​ក្រុម​ភ្លេង​ពិណ​ពាទ្យ​ដែល​មាន​ឧបករណ៍​ដូចជា​ ស្រឡៃ​តូច-ធំ (ពី​បុរាណ​គឺ​ពិណ) រនាត​ឯក រនាត​ដែក រនាត​ធុង គង​ធំ-តូច ឈឹង​១គូ ស្គរ​ធំ១គូ ក្រាប សំភោ។

ដកស្រង់ចេញពី៖ សៀវភៅ​វិញ្ញាសា​ វប្បធម៌ទូទៅ របស់​លោក​ ប៉ែន​ ពុទ្ធសភា ឆ្នាំ ២០០៦